[ December 2025 ]

ทริปนี้เป็นทริปที่แอบกึ่งถูกบังคับนิสนึง เพราะจากการ backpack มาอินเดียเมื่อ 10 กว่าที่แล้ว คือถึกมากกก เป็นทริป backpack ถึกที่สุดใน 20 ปีที่เที่ยวต่างประเทศมา ก็เลยไม่ค่อยถนัดอินเดียเท่าไร แล้วก็ปฎิญาณกับตัวเองว่า ถ้ามาอินเดียครั้งต่อๆไป จะไม่ขอมา backpack อีก อย่างน้อยต้องมีไกด์ ซึ่งก็คือ…เหมือนจ้างมาเป็น bodyguard ล่ะ ครั้งนี้เลยเป็นแบบมีไกด์อินเดียไปกับเราด้วย

จริงๆไม่ได้เป็นคนที่นับถือศาสนาอะไรเป็นพิเศษ แต่ก็เหมือนคนไทยทุกคน ที่ต้องได้เรียนพุทธศาสนาตั้งแต่เด็ก และเกี่ยวข้องกับพุทธศาสนาไม่ว่าทางใดทางหนึ่ง พบว่าตลอดเส้นทาง กลุ่มเราน่าจะเป็นกลุ่มเล็กสุด ก็คือ…2 คน 55 คนไทยที่เจอระหว่างทางก็จะงงๆหน่อยว่า นี่มากันแค่ 2 คนหรอ แล้วเหมือนส่วนใหญ่รูทนี้ คนที่มาจะสูงวัย พระ แม่ชี ต่างๆ ถ้าเป็นเด็กๆหรือวัยทำงาน ก็คือติดตาม พ่อแม่ญาติพี่น้องมาด้วย

ทริปนี้เป็นเหมือนทริปทัศนศึกษา ซึ่งตอนเด็กๆก็จดเก่งด้วยนะ55 วิชาพุทธศาสนาเนี่ย มีเพื่อนยืมเลคเชอร์ไปถ่ายเอกสารก่อนสอบด้วยนะ ทำเป็นเล่น55 ก็เป็นคนชอบเรียนประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ล่ะ การได้ไปดูสถานที่ประวัติศาสตร์ของจริง จากสิ่งที่เคยได้เรียนตอนเด็กๆ ก็ว้าวนะ แบบมีคนสร้างหลักฐานต่างๆเอาไว้ ซึ่งถูกพิสูจน์แล้วว่าเป็นของจริง (ในระดับนึง) เพราะหลายๆสถานที่ก็ได้ Unesco world heritage sites ซึ่งคนที่สร้างนั้น จะเป็นใครไปไม่ได้ ก็คือ พระเจ้าอโศกนั่นเอง…a big fan of Buddha แล้วแต่และสถานที่ไม่ใช่แค่สิ่งปลูกสร้างเดี่ยวๆ แต่เป็น complex แบบเป็นศาสนสถาน เป็นเมืองโบราณ บางที่ใหญ่มาก ซึ่งมีความลึกลับและสวยงามในตัวของมันเอง บางที่ international มาก เช่น พุทธคยา ที่มีพระ ผู้แสวงบุญที่นับถือพุทธมารวมกันหนาแน่นมาก

อุปสรรคในทริปนี้คือ

1. ระยะทาง : เพราะแต่ละสถานที่ไกลกันมาก แต่ละวันนั่งรถตั้งแต่ระดับ 4-8 ชม. country tour แบบ sightseeing กันฉ่ำ สำหรับคนอายุเยอะๆมาก ก็ปวดเมื่อยอยู่นะ ขนาดตอนนี้ฉันก็ยังปวดเมื่อยเลย55
2. ฝุ่น PM2.5 : ระดับ 100-250 ในทุกวัน และ peak สุดคือ 400+ ใน Gaya & Varanasi ใครเป็นภูมิแพ้ง่าย ก็คือ ขนยากับ mask ไปได้เลยค่ะ
3. ความเป็น Extrovert country : ใครเป็น introvert มาที่นี่ อาจจะรู้สึกเหนื่อยนิดนึง เพราะเหมือนมีคนติดตาม วอแวและจ้องมองตลอด บางทียืนอยู่เฉยๆก็เหมือนถูกดูดพลัง ไปแบบงงๆ

---

Itinerary:

Day1 : Gaya – Bodh gaya

Day2 : Rajgir – Venavan – Nalanda

Day3 : Vaishali – Buddha’s relic – Ashoka pillar in Vaishali & Ananda Stupa

Day4 : Kushinagar – Lumpini

Day5 : Shravasti – Jetavana

Day6 : Varanasi

Day7 : Sarnath

Day8 : Sujata – City tour in Bodh gaya

ไกด์ในครั้งนี้ชื่อ Ajit เป็นคนนาลันทา ทำงานไกด์กับคนไทยมา 10 กว่าปีแล้ว เราจองแพคเกจทัวร์ private กับทาง บ.ทัวร์ โอเปอเรชั่นไทย

การเดินทางเป็นวงกลมเริ่มที่เมือง Gaya และจบที่เมือง Gaya เก็บครบทั้ง 4 สังเวชนียสถาน

• ลุมพินีวัน (ประสูติ)
• พุทธคยา (ตรัสรู้)
• สารนาถ (ปฐมเทศนา)
• กุสินารา (ปรินิพพาน)

สำหรับ introvert ที่มาพร้อม guide as bodyguard ก็ไม่ทรมานเท่าไร ก็เลยคิดว่าในอนาคตอันไกลๆ55 ก็กลับมาอินเดียอีก ได้อยู่นะ แต่เป็นรูทอื่นๆโน๊ะ รูทนี้ถือว่าเก็บครบจบเรียบร้อย

---

Day1 : Gaya – Bodh gaya

ไฟล์ทดีเลย์ ~2 ชม. จากสภาพอากาศที่ Gaya ทำให้กระทบมาถึงไฟล์ทที่จะออกจาก BKK ด้วย ทางป้าม่วง TG ให้ voucher ปลอบใจมา 400 THB/person สำหรับใช้ซื้ออาหารในสนามบิน

Mahabodhi Mahavihara Temple, Bogh Gaya, Bihar

วัดพุทธคยา

Day2 : Rajgir – Venavan – Nalanda

Gridhrakuta Hill in Rajgir, Bihar.

เหมือนมาดูสถานที่จริง, กรุงราชคฤห์ ที่เคยเรียนในวิชาพุทธศาสนา ระหว่างทางขึ้นเขามีขอทานเยอะมาก

คนไทยปิดทอง คนทิเบตเรียงหิน

• เขาคิชฌกูฏ
• ถ้ำพระโมคคัลลานะ
• ถ้ำพระสารีบุตร

Venuvan (Bamboo forest), Rajgir

เวฬุ = ไผ่, วัน = ป่า

เวฬุวัน สวนไผ่ของพระเจ้าพิมพิสารกษัตริย์แห่งแคว้นมคธ ที่พระสงฆ์มารวมกัน 1,250 รูปโดยมิได้นัดหมาย

Nalanda University, Rajgir

มหาวิทยาลัยสงฆ์นาลันทา ใหญ่และกว้างกว่าที่คิดมาก ตอนนี้ส่วนใหญ่เหลือแค่ฐาน แต่ยังเห็นเค้าลางความยิ่งใหญ่ในอดีต สมกับเป็น Unesco world heritage site

A short walk in Patna, Bihar

เมืองปัตนะ เมืองหลวงของรัฐพิหาร ซึ่งเป็นรัฐที่ยากจนที่สุดในอินเดีย

Day3 : Vaishali – Buddha’s relic – Ashoka pillar in Vaishali & Ananda Stupa

Buddha’s relic stupa in Vaishali.

1 ใน 8 ส่วนของพระบรมสารีริกธาตุแห่งเมืองเวสาลี เป็นที่เคยเก็บ เพราะของจริงไปอยู่ในพิพิธภัณฑ์แล้ว

Buddha Samyak Darshan Museum and Memorial Stupa, Vaishali

พิพิธภัณฑ์เวสาลี & พระบรมสารีริกธาตุ เปิดใหม่ล่าสุดในย่านนี้ (ปี2025)

Ashoka Pillar & Ananda Stupa, Vaishali

เสาหินพระเจ้าอโศกเมืองเวสาลี ที่สมบูรณ์ที่สุด ที่ยังคงหลงเหลืออยู่ ในบริเวณเดียวกันมีสถูปพระอานนท์

Day4 : Kushinagar – Lumpini

Mahaparinirvana Temple & Ramabhar Stupa, Kushinagar, Uttar Pradesh

จากรัฐพิหาร เดินทางเข้าเขตรัฐอุตตรประเทศ มีเมืองเล็กๆชื่อกุสินารา ที่มีสถานที่ปรินิพพาน ลักษณะเป็นสถูปครอบ สร้างโดยพระเจ้าอโศกมหาราช รอบๆเป็นซากศาสนสถานโบราณ

Gateway to Lumpini, India-Nepal border.

มี 1 ใน 4 สังเวชนียสถานที่ปัจจุบันอยู่ในเนปาล ต้องทำ Visa on arrival ข้ามแดนไป

พักที่เมือง Siddharthanagar

The Exact Birthplace of Buddha, Lumpini, Nepal

ที่นี่เป็น Unesco world heritage site ของเนปาลด้วย

Day5 : Shravasti – Jetavana

Anathapindika’s Stupa & Angulimala Stupa, Shravasti, Uttar Pradesh

– บ้านอนาถบิณฑิกเศรษฐี (สถูป)

– บ้านองคุลีมาล (สถูป)

เมืองสาวัตถี

Jetavana Monastery & Ananda Bodhi Tree, Shravasti, Uttar Pradesh

วัดเชตวันมหาวิหาร & ต้นอนันทโพธิ์ เมืองสาวัตถี

Day6 : Varanasi

Varanasi on the Ganges river.

ริมแม่น้ำคงคา เมืองพาราณสี กลิ่นควันอบอวลทั้งเมือง เพราะเผากัน 24ชม.

Day7 : Sarnath

Sarnath or Isipatana Deer Park

Buddha’s First Sermon Site

สารนาถ หรือ ป่าอิสิปตนมฤคทายวัน สถานที่ปฐมเทศนา

Sarnath Museum

พิพิธภัณฑ์สารนาถ ที่เก็บหัวเสาอโศกรูปสิงห์ และถูกนำมาใช้เป็นตราแผ่นดินของอินเดียในปัจจุบัน

Day8 : Sujata – City tour in Bodh gaya

Sujata Kuti Stupa & Sujata Temple, Bodh Gaya, Bihar

สถูปบ้านนางสุชาดา ผู้ถวายข้าวมธุปายาสแด่พระพุทธเจ้า สร้างโดยพระเจ้าอโศก a big fan of Buddha

แวะวัดพุทธคยาอีกรอบ รวมถึงวัดญี่ปุ่นและวัดภูฎานในย่านพุทธคยา

---

วัดไทยในเส้นทาง Buddha Route

เป็นทริปที่ไม่มีเวลาว่างให้หิว เพราะมีของกินตลอดเวลา ตอนแรกคิดว่า มาทริปนี้ น้ำหนักลงแน่ (เหมือน backpackครั้งที่แล้ว)

ตอนนี้ต้องถามใหม่ว่า…แร้นแค้นกี่โมง?! น้ำหนักขึ้นแทน

แล้วพบว่าวัดไทยในเส้นทางนี้คือเยอะมากก นับๆแล้ว แวะไปทั้งหมด 7วัด มีทั้งเข้าห้องน้ำ พักเบรค พักกินข้าว แล้วทุกวัด ของกินแน่นมาก ประนึงได้แวะปั๊ม 7-11 ระหว่างทาง

พอไกด์บอกว่า มื้อต่อไป…ที่วัดไทย นี่คือ…ดีใจล่ะ ได้กินอาหารไทยแน่นอน

• วัดไทยนาลันทา
• วัดไทยนวราชรัตนาราม 960
• วัดไทยลุมพินี
• วัดสิทธารถราชมณเฑียร 910
• วัดพุทธชยันตีไทย-อินเดีย
• วัดไทยสารนาถ
• วัดไทยป่าฝ้าย

---

รวมอาหารอินเดีย & ไทย บางส่วนในทริปนี้

• Rice pudding (ข้าวมธุปายาส)
• Tandoori chicken
• Butter chicken
• Garlic naan
• Butter naan
• Biryani chicken
• Seviyan kheer (Vermicelli pudding)
• Kula Jamun
• Ghee Mysore Pak (ขนมสี่เหลี่ยมสีเหลือง)